Jalluna sanqtallapasti. Tarqa Arika.

Khaya Arika Parinaquta rijyunansti (Chili), chiqanxa khaya Arika markanxa, tarqa phusirinakaxa juphanakatakixa mä suma arsuwirakiwa, kunjamatixa uka phusart’awinakaxa, utjarakinawa markanakana jaqinaka taypina, XXI sijlu qalltuna, kunjamatixa inuqasirakiwa, anata phuñchawinaka, inti ch’amampi, sutini (Chamorro 2013). Uka phuñchawinakanxa tarqana sanqallanakapaxa ist’asiskakiwa, taqi kuna yapunaka lurawinakana, taqi pacha sarawinakana, chiqanxa alaxa qulluna utjasirinakana markanakana; jalla uka uñjasinxa, jach’a markanakanxa amtapxaraki, mä qhawqha paxsi, khaya Arika markana phuñchawipanxa (kunjamatixa Asapa markanxa amtasixa, jach’a phuñchawi lapaka phaxsina, taqi jiwatanakana urupa amtañataki) jalla ukata t’uqxtxarakiwa, kunawrasatixa phuqhasxi anata phuñchawi amtawinaka.

Jichhurunxa uka anata phuñchawinakaxa, inti ch’amampi, sutinixa; uka alaxa chiqana utjasirinakana markanakanxa, utjarakiwa suxta mathapichasisna thuqt’irinaka, chiqanxa lurapxixa Wuliwya uraqita jutirinakarakiwa; qhanañt’arakiñani uka qhawqha mathapichasisna thuqht’irinaka utjkixa ukanaka, kunawrasatixa inuqasipxatayna ukanaka: Ch’apiqullu Llikapani (1967), Willaruyila “A” (1968), Willaruyila “B” (1968), Muntirani (1990), Kurawara Karanjasa, ukata (2004), San Piruti Tutura, ukata (2014). Chili uraqinxa utjarakiwa, tunka mayani mathapichasirinaka, khaya alaxa qulluna markachirinakana, juphanakasti sutiñchasipxarakiwa “Wawanaka” sasina, ukanaksti akhamrakwa jakt’araksna: Wallatirina wawanakapa (1995), Kakinana wawanakapa (1999), Jinirala lajusana wawanakapa (2012), Parinaqutana wawanakapa (2013), ukata juk’ampi utjaskakiwa.

Jamuqanaka